امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال
 

درس فقه آيت الله گنجي

جلسه ي هشتاد و چهارم

92/11/28

موضوع :: غسل ارتماسی
زمان حجم دانلود پخش
00:37:06 10.6 MB دانلود

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

بسم الله الرحمن الرحیم بحث در این بود که اگرکسی غسل ارتماسی کرد و بعد متوجه شد که لمعه ای باقی مانده بعضی فقهاء فرموده بودند که غَسل آن لمعه کافی است قیاساً ـ نه این که دلیلشان قیاس باشد ـ لغسل الترتیبی کما اینکه در ترتیبی غَسل آن موضع کافی است کذلک در ارتماسی عرض کردیم در مقام دو بیان است بیان اول بالتعبد است به مقتضای بعضی از روایات غَسل آن عضو کفایة می کند و عمده روایات هم صحیحه زراره بود از این صحیحه سه جواب داده شده جواب اول که در تنقیح فرموده بود که این صحیحه درمقام این است که موالاة شرط نیست و چون موالاة در غسل ترتیبی شرط نیست پس این روایة هم غسل ترتیبی را می گوید که اگر ترک کرده بعض زراعش را کفایة می کند غَسل ان موضع. و ما عرض کردیم که از کجای روایة چنین استفاده ای کرده اند که القاء کند شرطیة موالاة را خصوصاً که ان جمله «ترک بعض زارعه أو بعض جسده» دنباله قضیه وضوء است و در وضوء موالاة شرط است. این روایة در صدد این است که فرق بگذارد بین شک و یقین و می خواهد بفرماید که تا یقین پیدا نکرده اید جای تصحیح دارد . جواب دوم هم صدر و ذیل بود که گذشت. جواب سوم : واما جواب سوم این است که این صحیحه اطلاق ندارد و غسل ترتیبی را نمی گیرد به منبهاتی : منبه اول این است که سئوال می کند «رجل ترک بعض زراعه» مناسبتش با غسل ترتیبی است منبه دوم این است که غسل ارتماسی نادر است و سئوال از امر شایع و متعارف است و مؤیدش هم روایات است که هر وقت سئوال از غسل جنابة می کنند حضرت ترتیبی را بیان می کند. و این که در در آخر صحیحه زرارة فرموده «و لو أن رجلاً ارتمس ارتماسة واحدة» این که با «لو» بیان کرده اند معلوم میشود که نادر بوده و منبه سوم این است که صحیحه زراره که می فرماید اگر یقین کردی اتیان کن یعنی با شرائطش بیاور اگر ترتیبی است با ترتیب و اگر ارتماسی است اعاده کند. دلیل کفایة غَسل لمعه: بعضی دلیل آورده اند که کفایة می کند غَسل لمعه چون فرق بین غسل ارتماسی و غسل ترتیبی همین است که در ترتیبی ترتیب لازم است ولی در ارتماسی هر جا که باقی ماند را میتواند غَسل کند و کفایة می کند . اشکال: ولکن ما قبول داریم که ترتیب در ارتماسی شرط نیست و این عدم ترتیب را از دلیل ارتمس ارتماسة واحدة به دست اوردیم که اگر ارتماسش واحده بود ترتیب لازم نیست و اینجا که لمعه باقی مانده ارتماس واحده نیست و اصل خطاب ارتماسی ان را نمی گیرد بیان ثانی: بیان ثانی این است که بگوییم غَسل ان جزء کفایة می کند با رعایة شرائط ترتیبی یعنی اگر مثلاً ان مقداری که باقی مانده است در یمین است همان قسمت را بشوید و اگر گفتید که بین یمین و یسار ترتیب هست یسار را هم تکرار کند.بعبارتی بگوییم غَسل ان جزء کفایة می کند از باب این که غسل ارتماسی هما ترتیبی است و ما دو غسل نداریم غسل ارتماسی همان غسل ترتیبی است فیجری علیه حکم الترتیبی. اشکال: ولکن این ادعی وجهی ندارد چون ظاهر روایة این است که غسل ارتماسی در مقابل غسل ترتیبی است ولکن یک حرفی در مقام هست که اگر کسی غسل ارتماسی کرد بعداً معلوم شد که لمعه ای در بدنش هست می تواند حکم ترتیبی را بار کند اگر لمعه در سر و گردن نباشد و در بدن باشد غسل ارتماسی محقق نشده ولی می تواند بگوید که سر و گردن را شسته ام و به نحو ترتیبی محقق شد و ان لمعه را غَسل کند و اگر در یمین است یسار را تکرار کند. رابطه غسل ارتماسی با ترتیبی: بحثی را در تنقیح منعقد کرده که رابطه غسل ارتماسی با ترتیبی چیست؟ سه احتمال هست یکی این که غسل ترتیبی واجب اولی باشد ولی غسل ارتماسی مسقط واجب باشد کما این که در نماز جماعة گفته اند ما مخییر بین نماز فرادی و جماعة نیستیم ولی در جماعة حمد و سوره ای که امام می خواند مسقط واجب است و یکی دو فعل وجوب تخییر دارند مثل خصال کفارات که مباین هستند یکی اطعام و یکی صیام ولی هر کدام عدل واجب تخییر هستند و یکی اینکه یک واجب است که دو کیفیة دارد محل کلام از این قبیل است که واجب ما غسل جنابة است و دو کیفیة دارد یکی ترتیبی یکی ارتماسی و از صحیحه زراره هم استفاده می شود که یک حقیقة بیشتر نیست و ظاهر روایة این است که در ارتماسی یک ارتماسة واحدة است ولی درترتیبی سه قسمت است أضف إلی ذلک که مقتضای روایاتی که می فرماید وجب الغسل یک غسل را به نحو تعیینی بیان می کند نه تخییری. در ادامه این بحث مرحوم اقای خویی ثمره ای را نقل کرده و در ان ثمره این جهة را پذیرفته است فرموده اگر کسی سر و گردن را به نحو ترتیبی شست و بعد داخل آب افتاد و نیت غسل ارتماسی کرد و بعد دید که لمعه ای در یمین باقی مانده است فرموده چون حقیقة غسل ارتماسی با ترتیبی حقیقة واحده است پس این که گفته غسل ارتماسی می کنم اثر ندارد و معنایش این است که غسل میکنم پس این شخص نیت غسل کرده قربة الله و ارتماسی بودن جزء واجب نیست بلکه کیفیتی است خارج از واجب و اصل غسل را نیت کرده و فکر کرده که ارتماسی است بعد دیده که اشتباه کرده ولکن غسل ترتیبی محقق میشود و می تواند لمعه را که در یمین است دست بکشد ـ با توجه به این که ایشان ترتیب را بین یمین و یسار شرط نمی داند ـ و اگر ترتیب را بین یمین و یسار قائل شدیم اگر لمعه در یسار بود همان لمعه را دست می کشد و اگر در یمین بود یمین را دست می کشد و یسار را از اول می شوید . آنچه که ما عرض کردیم را ایشان در اینجا پذیرفته است ولکن قاعده اش عام است که غسل یک حقیقة بیشتر نیست و آن حقیقة را باید قربة إلی الله اتیان کرد ترتیبی سه جزء دارد وقتی که داخل آب می رود و ارتماسی می کند نیة می کند سر و گردن و تمام بدن را منتهی نسبة به سر و گردن مانعی ندارد منقعد می شود و نسبة به بدن اگر مانع در یسار است یمین را نیة داشت ان هم منعقد می شود ترتیبیاً و در یسار ان لمعه را دست می کشد. شاید این که سید فرموده غسلش باطل است یعنی به عنوان ارتماسی باطل است اما بنحو ترتیبی در بعضی از صور می شود به آن قاعده غسل را تصحیح کرد.

آمار بازدیدکنندگان

241681
امروزامروز4
دیروزدیروز644
این هفتهاین هفته4431
این ماهاین ماه24300
کل بازدیدهاکل بازدیدها2416813

كانال تلگرام درس خارج

تقويم قمري