امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال
 

fegh

درس فقه آيت الله گنجي

جلسه ي صد و هشتم

93/01/19

موضوع :: شرطیة یا عدم شرطیة بول قبل الغسل
زمان حجم دانلود پخش
 
00:41:51 09.58 MB دانلود

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

 

 

بسم الله الرحمن الرحیم

بحث در این بود که اگر جنب بول نکند و غسل کند غسلش صحیح است ایا این صحة مطلقاً است ولو بعد از او منی یا بول خارج شود یا این که صحة منوط است به این که بللی خارج نشود.

و إنما فائدته عدم وجوب الغسل إذا خرج منه رطوبة مشتبهة بالمني فلو لم يستبرء و اغتسل و صلى ثمَّ خرج منه المني أو الرطوبة المشتبهة لا تبطل صلاته و يجب عليه الغسل لما سيأتي‏.

ثمره این بحث:

در این که بعد از بلل باید غسل را اعادة کند و نمازی که بعد از بلل خوانده باطل است بحث ندارد انما الثمرة در این اثناء است اگر غسل کرد وبول نکرد و نماز خواند بعد از نماز بللی خارج شد قول اول که می گوید صحة غسل من لم یبل مشروط است به عدم خروج بلل می گوید از اول غسل و نمازش باطل بوده است بخلاف قول ثانی که می گوید غسل صحیح است مشروط بعدم خروج بلل فی المستقبل هم نیست و لو خرج بلل غسل دیگری واجب میشود که بسبب جدید است.

اقوال در مسألة:

کدامیک از این دو نظر صحیح است مشهور و ادعای اجماع شده که نظر دوم صحیح است که صحة غسل من لم یبل مشروط نیست به عدم خروج بلل بعد که بلل خارج شد انتقض الغسل و بلل سبب جدید است و ربطی به غسل سابق ندارد.

ادله مسألة:

از نظرأدلة ربما یتوهم که مشکل داریم مقتضای بعض روایات این است که به بلل متأخر غسل متقدم باطل است (قول اول) بعبارتی اشتراط غسل به عدم خروج بلل متأخر منها:

روایة محمد بن مسلم وسائل الشيعة ج‏2 251 36 باب حكم البلل المشتبه بعد الغسل

2080 مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ حَرِيزٍ عَنْ مُحَمَّدٍ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام عَنِ الرَّجُلِ يَخْرُجُ مِنْ إِحْلِيلِهِ بَعْدَ مَا اغْتَسَلَ شَيْ‏ءٌ قَالَ يَغْتَسِلُ وَ يُعِيدُ الصَّلَاةَ إِلَّا أَنْ يَكُونَ بَالَ قَبْلَ أَنْ يَغْتَسِلَ فَإِنَّهُ لَا يُعِيدُ غُسْلَه‏

محل شاهد يَغْتَسِلُ وَ يُعِيدُ الصَّلَاةَ است که اطلاق دارد باید نمازی که خوانده اعاده کند ولو قبل از خروج بلل بوده است این که فرموده نماز را اعاده کند ولو قبل از خروج بلل معلوم میشود که با آمدن بلل آن غسل از اول باطل بوده است.

جواب:

ولکن این استدلال درست نیست اولاً ظاهر اولی روایة این است که نمازی که خوانده بعداز خروج بلل بوده است و ثانیاً بر فرض که اطلاق داشته باشد به قرینه ذیل روایة که محمد بن مسلم اضافه کرده وَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ علیه السلام مَنِ اغْتَسَلَ وَ هُوَ جُنُبٌ قَبْلَ أَنْ يَبُولَ ثُمَّ وَجَدَ بَلَلًا فَقَدِ انْتَقَضَ غُسْلُهُ وَ إِنْ كَانَ بَالَ ثُمَّ اغْتَسَلَ ثُمَّ وَجَدَ بَلَلًا فَلَيْسَ يُنْقَضُ غُسْلُهُ وَ لَكِنْ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ لِأَنَّ الْبَوْلَ لَمْ يَدَعْ شَيْئا. که انتقض غسله یعنی غسلش صحیح واقع شده و بعد به خروج بلل نقض شده است. بعبارة أخری ذیل روایة کالصریح است که غسل صحیح است وصدر روایة یعید الصلاة غایتش ظهور است و ما از ظهور به صریح دست بر می داریم. مهم طائفه ثانیة از روایات است که فرموده کسی که بول نکند و غسل کند و بلل خارج شود یعید الغسل مثل:

وسائل الشیعة ج 2 ص 252 باب 36 من ابواب الجنابة

2083 وَ عَنْهُ عَنْ فَضَالَةَ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ مَيْسَرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام يَقُولُ فِي رَجُلٍ رَأَى بَعْدَ الْغُسْلِ شَيْئاً قَالَ إِنْ كَانَ بَالَ بَعْدَ جِمَاعِهِ قَبْلَ الْغُسْلِ فَلْيَتَوَضَّأْ وَ إِنْ لَمْ يَبُلْ حَتَّى اغْتَسَلَ ثُمَّ وَجَدَ الْبَلَلَ فَلْيُعِدِ الْغُسْل‏ و چند روایة دیگر در این باب.

ادعی شده از این که حضرت فرموده اند یعید الغسل کشف می کنیم که غسل اول که بدون بول بوده باطل بوده چون معنای اعاده این است که عمل اول باطل باشد بعد که می فرماید اعاده کن یعنی به سبب اولی عمل را اعاده کن نه به سبب دیگر.

جواب تنقیح:

در تنقیح از این استدلال جواب داده که : استعمال اعاده منحصر نیست به جایی که عمل سابق باطل باشد اعاده در دو جا استعمال می شود یکی در جایی ک عمل سابق باطل باشد و یکی جایی که عمل سابق از خاصیة افتاده باشد مثلاً عطر زده و بویی داشته وقتی که بوی ان کم شد گفته می شود عطر زدن را اعاده کن. خاصیة غسل تحصیل طهارة نماز است و طهارة شرط مقارن است پس اگر ان غسل ببلل انتقاض پیدا کرد خاصیتش از بین رفته و درجایی که خاصیة عمل از بین برود صحیح است که گفته شود اعاده کن. پس فلیعد عام است ممکن است بلحاظ بطلان باشد یا بلحاظ خاصیة باشد و از طرفی صحیحه بمحمد بن مسلم می فرماید انتقض غسله که صحة غسل را کشف می کنیم لذا اخذ می کنیم به صحیحه محمدبن مسلم و اطلاقات اولیه که می فرماید چه بول بکند و چه بول نکند.

نظراستاد:

این که ایشان فرموده اطلاق اعاده با ارتفاع خاصیة جای صحة دارد را قبول داریم اما این که در این روایات به این لحاظ فرموده اند را شبهه داریم درست است که از این روایات به ذهن می زند که خروج بلل تأخیر نیفتاده ممکن کسی بگوید روایات اطلاق دارد و می گیرد جایی را که بلل خارج شده و بعد عمل مشروط به طهارة را انجام داده است مثل این که مس کتاب کرده است که این غسل اثر داشته است. فوقش بگوییم عملی که خاصیة نداشته ملحق به عدم است ولی اینکه غسل خاصیة نداشته باشد را قبول نداریم و خود ایشان هم اشاره کرده که بعضی از موارد اعاده امده است با این که عمل سابق صحیح است مثل سَأَلْنَا الرِّضَا علیه السلام عَنِ الرَّجُلِ يَنَامُ عَلَى دَابَّتِهِ فَقَالَ إِذَا ذَهَبَ النَّوْمُ بِالْعَقْلِ فَلْيُعِدِ الْوُضُوء که در اینجا نمی توان گفت وضوی اول بی أثر بوده است.یا مثلاً در باب تیمم هم هست که کسی تیمم کرده و اثاری بار کرده بعداً به آبی رسیده ولی وضوء نگرفت اتفاقاً بعد فاقد الماء شد در انجا هم حضرت فرموده اند که انتقض تیممه چون که به آب رسیده و بعد که فاقد الماء شد فلیعد التیمم، که در اینجا هم نمی توان حمل کرد که تیمم اولش بی اثر بوده است. لذا در ذهن ما این است که این بیان ایشان کبرویاً (اگر شیئی اثر نداشت بحکم عدم است )درست است اما صغرویاً این موارد فلیعد بلحاظ عدم اثر باشد را قبول نداریم. واما این که حضرت فرموده اند فلیعد وجهش برای ما معلوم نیست شاید از باب این است که بلل ادامه موجب سابق است و کأن غسل محقق نشده است یا این که غسل دوم قریب به غسل اول است فرموده اند اعاده کن. خصوصاً که ما می بینیم در مواردی اعاده را حضرت استعمال کرده اند ولی سبب جدید بوده است مثل باب 3 نواقض و باب 7 نواقض.

بلل مشتبه:

مسألة سومی که سید مطرح کرده در مورد بللی است که بعد از غسل خارج شده و بحث کرده که این بلل کجا وجوب غسل می آورد و کجا وجوب وضوء می آورد و چه جایی نه وجوب وضوء و نه وجوب غسل دارد.

(مسألة 3) إذا اغتسل بعد الجنابة بالإنزال‏ثمَّ خرج منه رطوبة مشتبهة بين البول و المني فمع عدم الاستبراء قبل الغسل بالبول يحكم عليها بأنها مني فيجب‏الغسل و مع الاستبراء بالبول و عدم الاستبراء بالخرطات بعده يحكم بأنه بول فيوجب الوضوء و مع‏عدم الأمرين يجب الاحتياط بالجمع بين الغسل و الوضوء

فروض المسألة :

فرض اول:

شخصی غسل کرده و استبراء به بول نکرده است و بللی از او خارج شده اگر بلل منی باشد غسل واجب است و اگر بول باشد وضوء واجب است انما الکلام در بلل مشتبه است بلل مشتبه بین البول و المنی. مرحوم سید فرموده یعید الغسل

اقوال در این فرض:

از نظر اقوال شهرة عظمیه بر اعاده غسل است فقط نسب الی الشیخ الصدوق که فرموده مستحب است اعاده غسل

ادله این فرض:

روایات نسبة به وجوب غسل سنداً و دلالة تام است و چند روایة است و می توان ادعای تواتر اجمالی کرد خصوصاً اکثر این روایات صحیح السند است. مرحوم صاحب وسائل بابی را در این ضمینه باز کرده است.

وسائل الشیعة ج 2ص 250 باب الحکم البلل المشتبه بعد الغسل.

2075 مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَلِيٍّ الْحَلَبِيِّ قَالَ سُئِلَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام عَنِ الرَّجُلِ يَغْتَسِلُ ثُمَّ يَجِدُ بَعْدَ ذَلِكَ بَلَلًا وَ قَدْ كَانَ بَالَ قَبْلَ أَنْ يَغْتَسِلَ قَالَ لِيَتَوَضَّأْ وَ إِنْ لَمْ يَكُنْ بَالَ قَبْلَ الْغُسْلِ فَلْيُعِدِ الْغُسْل‏

ایا این روایات مانع دارد یا نه؟ ربما یتوهم که این روایات مانع دارند و مانع سه روایة است که ادعی شده این سه روایة معارض این روایات است.

آمار بازدیدکنندگان

241684
امروزامروز33
دیروزدیروز644
این هفتهاین هفته4460
این ماهاین ماه24329
کل بازدیدهاکل بازدیدها2416842

كانال تلگرام درس خارج

تقويم قمري