امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال
 

fegh

درس فقه آيت الله گنجي

جلسه ي صد و سيزدهم

93/01/26

موضوع :: بلل مشتبه
زمان حجم دانلود پخش
 
00:44:11 10.1 MB دانلود

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

 

 

بسم الله الرحمن الرحیم

بحث در فرع سوم که عرض شد فروضی دارد و عمده این فرض بود که بللی خارج شده مردد بین البول و المنی در این فرض هم سه صورت تصویر میشود تارة حالة سابقه طهارة است که غالباً محشین عروه و صاحب عروة فرموده اند که احتیاط لازم است.

فرض دوم این بود که بعد از طهارة حدث اصغر پیدا شده و بعد از حدث بلل خارج شده و سید در بحث نواقض فرموده که وضوء کفایة می کند و بعضی از محشین هم فرموده اند که وضوء کفایة می کند وجه کفایة وضوء این است که علم اجمالی بین البول و المنی منحل است به یک اصل موضوعی این شخص یقین دارد محدث شده به حدث اصغر شک دارد منی خارج شده یا نه؟ محدث به حدث اصغر بالوجدان و اصل عدم خروج منی بالتعبد فیجب علیه الوضوء این اصل عدم خروج منی اثبات می کند وجوب وضوء را حجة تفصیلیه می شود بر یک طرف و نفی می کند وجوب غسل را.

ان قلت:

بعد از این که وضوء گرفت شک می کند در ارتفاع حدث استصحاب زنده میشود و می گوید قبل از وضوء حدث بوده و بعد از وضوء گرفتن اگر حدث اصغر بوده مرتفع شده واگر اکبر بوده باقی است که استصحاب کلی قسم ثانی است و می گوید که کلی حدث باقی است.

اجاب فی التنقیح:

در تنقیح جواب داده جای استصحاب کلی نیست ایشان در اصول ادعی کرده که استصحاب کلی قسم ثانی درجایی جاری میشود که اصول در افراد متعارض باشند باید اول اصول در اطراف و افراد تعارض و تساقط کنند تا نوبة به استصحاب کلی برسد مثل صورت اولی که حالة سابقة طهارة داشت استصحاب عدم بول و استصحاب عدم منی تعارض کردند و استصحاب می کنیم بقاء کلی را اما صورت ثانیة استصحاب در یک طرف معارض ندارد و عبارة است از استصحاب عدم حدث اکبر که معارض ندارد معارضش استصحاب عدم بول است که اثر ندارد چون قبلاً حدث داشته است وقتی استصحاب عدم حدث اکبر جاری شد ضمیمه میشود به یقین حدث اصغر و وضوء ثابت میشود در جایی که استصحاب در یک فرد جاری شود و در یک طرف اصل داشته باشیم جای استصحاب کلی نیست وجهش این است که چون استصحاب در یک طرف حاکم است بر استصحاب کلی الان شک دارید کلی حدث باقی است یا نه؟ چون شک دارید که آیا منی بوده یا نه؟ اگر اکبر بوده حدث باقی است و اگر نبوده باقی نیست استصحاب گفت اکبر نبوده استصحاب در فرد حاکم است براستصحاب بر کلی.

جواب از تنقیح:

ولکن در ذهن ما این است که این بیان تمام نیست این که استصحاب کلی محکوم اصل جاری در فرد است درست نیست چون همه گفته اند شرط حکومة تسبب شرعی است این که شک یکی ناشی شده از شک در دیگری، برای حکومة کافی نیست شرط حکومة این است که نتیجه ای که مفاد اصل محکوم از اثار اصل حاکم باشد که تسبب شرعی نامیده می شود مثلاً لباس نجس را با آب مشکوک الطهارة تطهیر کرده قاعده طهارة در آب حاکم است بر استصحاب نجاسة ثوب چون از اثار طهارة ماء(اصل حاکم)ارتفاع نجاسة ثوب است هرگاه محکوم از اثار حاکم بود أصل حاکم جاری می شود و اصل محکوم مجال ندارد.

ولکن این که ادعی فرموده با جریان اصل در یک طرف مجالی برای استصحاب کلی نیست درست است نه از باب حکومة بلکه به این بیان که در جایی که فرد مردد دو تا است ـ مردد یا بول است یا منی ـ اگر صاحب مسأله آمد و معیّن کرد در یک فرد به این معنی است که آثار آن فرد را بار نکن مثلاً اگر به مولی گفتیم نمی دانیم بول است یا منی و مولی گفت بگو بول است یعنی اثار منی را بار نکن و در اینجا مولی به اخبار استصحاب می گوید که منی نیست یعنی اثار ان فرد را بارکن و اثار فرد دیگر را بار نکن. لذا در صورت ثانیه که حالة سابقه حدث اصغر است استصحاب عدم حدث اکبر جاری است و ضم این استصحاب به علم وجدانی که حدث است نتیجه می گیریم وضوء واجب است و غسل لازم نیست.

فرض ثالث:

صورت ثالثه این است که نمی داند بعد از غسل آیا غسل باطل شده یا باطل نشد و احراز نکرده حدث اصغر را لذا حکم صورت اولی را دارد و علم اجمالی زنده می شود و چون حالة سابقة را نمی داند حجة بر وجوب وضوء ندارد وقتی که علم اجمالی بود و در یک طرف حجة تفصیلیه نبود یجب الإحتیاط.

نظر استاد:

ولکن در ذهن ما این است که فرقی بین این صور ثلاثة نیست همان بیانی که در صورة ثانیة بود در دو صورت دیگر هم جاری است منشأ اختلاف این نظر که می گوید در هر سه صورت وضوء کافی است با ان تفصیل در تفسیر اذا قمتم إلی الصلاة است مفصّلین معنی می کنند اگر محدث به حدث اصغر هستی وضوء واجب است به شرط این که حدث اکبر صادر نشده است نتیجه اش همین تفصیلی است بیان شد در صورت ثانیة حدث اصغر محرز است بالوجدان و در دو صورت دیگر حدث اصغر بالواجدان محرز نیست و اما اگر گفتیم حدث اکبر و اصغر در لسان علماء است لذا معنی آیه این است که اگر محدثید و می خواهید نماز بخوانید وضوء بگیرید به شرط این که جنب نباشید وقتی گفتیم موضوع محدث بودن است در هر سه فرض محدث بودن بالوجدان محرز است چون همین که بلل خارج شد صار محدثاً. زمان حدوث بلل یقین پیدا کرد به تحقق حدث چه بول باشد چه منی و شک دارد که جنب شد یا نه؟ اصل حدث یقینی است و جنابة مشکوک اصل این است که جنب نشده است و هر کسی که محدث باشد و جنب نباشد باید وضوء بگیرد.

و یؤید ذلک روایات فلیعد الوضوء که فرمود اگر بول کرده است وضوء را اعاده کند سواء استبراء او لم یستبرء، و اگر گفتیم اطلاق ندارد و جایی را می گیرد که استبراء نکرده و بول باقی مانده جواب می دهیم این حرف شما در جایی که تردید بین بول ومنی است نمی آید. بعبارتی اطلاق روایة (استبرء أو لم یستبرء)با فرض این که تردید بین البول و المنی است بعید نیست. بله اگر تردید بین البول و المذی بود اطلاق بعید است نسبة به کسی که استبراء کرده است.

حاصل الکلام: در این فرض سوم سه نظر است نظر اول: گفته اند مطلقاً احتیاط لازم است اینها التفات به وجود اصل موضوعی پیدا نکرده اند و دیده اند علم اجمالی وجود دارد و علم اجمالی یقتضی الإحتیاط. نظر دوم عدم وجوب احتیاط مطلقاً که به اصل موضوعی التفات پیدا کرده اند و نظر سوم تفصیل که به نکته اصل موضوعی ملتفت بوده اند ولی نکته را تا آخر پیش نبرده اند.

إن لم يحتمل غيرهما و إن احتمل كونها مذيا مثلا بأن يدور الأمر بين البول و المني و المذي فلا يجب عليه شي‏ء و كذا حال الرطوبة الخارجة بدوا من غير سبق جنابة فإنها مع دورانها بين المني و البول يجب الاحتياط بالوضوء و الغسل و مع دورانها بين الثلاثة أو بين كونها منيا أو مذيا أو بولا أو مذيا لا شي‏ء عليه‏

خروج بلل مشتبه بعد الغسل بدون استبراء

(مسألة 4) إذا خرجت منه رطوبة مشتبهة بعد الغسل‏و شك في أنه استبرأ بالبول أم لا بنى على عدمه فيجب عليه الغسل

وجه نظر سید این است که روایاتی که می فرمود اعاد الغسل موضوعش مرکب بود از کسی که کان جنباً و بول نکند و غسل کند این موضوع در محل بحث محرز است به جز یکی که شک دارد بول کرده یا نه؟ استصحاب می گوید بعد از انزال بول نکرده است. مرحوم حکیم فرموده ان قلت که موضوع غسل موضوعش منی است و اینجا منی را احراز نکرده اید و جواب داده این که موضوع وجوب غسل منی است وجوب واقعی است ولی این که اینجا است وجوب ظاهری است.

آمار بازدیدکنندگان

241680
امروزامروز642
دیروزدیروز939
این هفتهاین هفته4425
این ماهاین ماه24294
کل بازدیدهاکل بازدیدها2416807

كانال تلگرام درس خارج

تقويم قمري